اسامي ماههاي سال و معاني آنها بر اساس تقويم جلالي :

  تقويم جلالي در زمان سلطان ملكشاه سلجوقي وبه دستور وي توسط حكيم نيشابور عمر خيام به وجود آمد .سلطان ملكشاه عمر خيام را كه در عصر خود نابغه اي تمام عيار در بسياري از علوم زمان خود بود را به حضور دعوت كرد وبه او گفت :ما مي خواهيم به شكرانه اين كه بر تخت سلطنت تكيه زده ايم همه ساله اين روز مخصوص را جشن گرفته و به فقرا و مساكين بخشش كنيم. اما تاريخ اين روز هر ساله دقيق نيست و تغيير مي كند .ما دوست داريم تقويمي اختراع كني كه هر ساله سال جلوس ما را به سلطنت دقيق نشان دهد به اين ترتيب تقويم جلالي يا ملكشاهي به كوشش حكيم خيام و ديگران به وجود آمد كه در نوع خود بسيار دقيق است.وهر ۳۷۷۰سال  فقط يك روز خطا دارد . همچنين حكيم خيام اسامي ماههاي سال را كه در آن دوره عربي يا تركي و يا فارسي ميانه بود را به فارسي دري اصيل انتخاب نمود.قبل از تقويم جلالي در آن دوره تقويم يزد گردي معمول بود كه خيلي دقيق نبود .

مطالب بالا خلاصه اي ازيك قسمت از  كتاب " زندگي حكيم عمر خيام " نوشته مصطفي بادكوبه هزاوه اي است.

اما اسامي ماههاي سال و معاني آنها :

فروردين ماه : يعني ماهي كه نباتات رستن آغاز مي كنند .

ارديبهشت ماه : يعني ماهي كه جهان در خرمي به بهشت مي ماند.

خرداد ماه : يعني ماهي كه "خورش " به مردم مي دهد .زيرا گندم و جو و ميوه جات در آن مي رسند .

تير ماه : ماه تقسيم گندم و جو است .و تير آفتاب در آن از بلندي فرو آمدن گيرد .

مرداد ماه : ماهي كه خاك "داد " خويش از ميوه هاي رسيده بداد و هوا در آن مانند "غبار خاك "باشد .

شهريور ماه : يعني ماه  "ريو "و تركيبي از سه كلمه  -شه  -ريو –آور –و "ريو " يعني دخل و درآمد .در اين ماه دخل و در آمد پادشاهان از خرمن برزگرآن بدست مي آيد و براي برزگران نيز پرداخت ماليات به دليل برداشت محصول آسانتر است .

مهر ماه : ماهي كه مردمان را نسبت به هم مهرباني بيشتر مي شود .زيرا غلات و ميوه ها رسيده اندو تعارفات فراوانتر ميشود .وضمنا خورشيد از شدت تابش خود مي كاهد وبا همه مهربانتر مي شود .

آبان ماه : ماهي است كه آبها به دليل آغاز باران ها زيادتر مي شود و مردم براي كشت و زرع "آب " مي گيرند .

آذر ماه : ما هي است كه به علت سرد شدن هوا به "آتش "نياز مي افتد .وآذر به معني آتش است .

دي ماه : يعني ماه  " ديو " ماهي كه خرمي از زمين دور مي شود و آغاز زمستان است .

بهمن ماه : يعني " ماهي كه مانند ماه قبل مي باشد " مانند ماه قبل سرد است و خشك .

اسفند ما ه :  يعني ماه " اسفندار " كه به معني ميوه و گياه است .و آغاز حيات مجدد گياهان و پايان زمستان است .

www.Climax.Parsfa.Com